محمود روحانی
  • نام:محمود
  • نام خانوادگی:روحانی
  • تاریخ تولد :1315
  • سال انتخاب :1373
  • برگزیده شده در حوزه :پژوهش

محمود روحانی در سال 1315 در شهرستان مشهد دیده به جهان گشود. انتساب وي به دو خاندان علم و فضيلت خراسان (استاد مطهري و دكتر شريعتي) او را بيش از پيش در فضاي قرآني قرار داد. وي در دانشگاه تحصيل كرده و دكتراي تخصصي بهداشت عمومي و گواهينامة بين المللي فوق تخصص در اپيدميولوژي و آمار پزشكي را با رتبة ممتاز از همان دانشگاه دريافت كرده است. او در مجلس خبرگان تدوين قانون اساسي، نمايندة اول مردم خراسان و عضو هيأت رئيسه اين مجلس بود. او كه در فاصله سالهاي 1360 تا 1361 نيز به عنوان وزير بهزيستي خدمت كرده است، هم اكنون استاد دانشكدة ‌علوم پزشكي مشهد، (استاد نمونة دانشگاه هاي علوم پزشكي كشور)، عضو هيأت مديرة بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي و عضو هيأت امناي بنياد دانشنامه بزرگ فارسي است. از مهم ترين تأليفات قرآني چاپ شده ايشان كتاب «المعجم الاحصائي لألفاظ القرآن الكريم/ فرهنگ آماري كلمات قرآن كريم» در 3 جلد شامل 2672 صفحه است كه علاوه بر احراز عناوين گوناگون همچون كتاب سال جمهوري اسلامي ايران (1369)، كتاب برگزيدة دانشگاه هاي كشور (1370)، رتبة ‌اول مسابقة كتاب سومين جشنوارة دهه فجر (1370)، موفق به دريافت چند لوح تقدير شده است. دكتر روحاني در سال 1379 از طرف شوراي شهر مشهد به عنوان شهروند نمونه در عرصه تحقيق و پژوهش معرفي گرديد.

در كتاب « المعجم الاحصائي لألفاظ القرآن الكريم» مؤلف با دقت و شايستگي بسيار، طي دوازده سال با سي هزار ساعت تتبع و كوشش، فهرست تفصيلي جامع تمام كلمات قرآن مجيد را با تفكيك آيات مكي و مدني فراهم آورده و همة كلمات قرآن كريم را با ذكر مواضع آن ها بر اساس قرائت كوفي به دست داده است.

روش كتاب در ارائه جداگانه مواضع الفاظ بر حسب مكي و مدني و به دست دادن ضوابط جديد براي شناخت آيات مكي و مدني، كه مي تواند احتمالاً فرضيه ساز مطالعات رياضي آماري قرآن براي تعيين تاريخ تنزيل آيات باشد، مورد توجه و تقدير بسياري از دانشمندان و محققان جهان قرار گرفته است.

از ويژگي هاي كتاب مزبور، كه آن را از ساير آثار متفاوت مي كند، بايد اين مزايا را برشمرد:

1. نخستين فرهنگي است كه تمام كلمات قرآن كريم و مواضع آن ها را در سوره ها و‌آيات، بر اساس شماره گذاري كوفي به دست مي دهد.

2. ترتيب الفبايي اين كتاب با ضبط دقيق كلمات- دشواري استفاده از معجم هاي تنظيم شده بر حسب ماده و ريشة كلمات را از پيش پاي برداشته است.

3. شماره گذاري مسلسل الفاظ در باب هاي الفبايي كه تاكنون در هيچ يك از معجم هاي قرآني صورت نگرفته امر ارجاع به كلمات را آسان كرده است.

دقت در نگارش، حسن سليقه در تبويب و تنظيم مطالب، دو زبانه بودن مقدمه تحقيقي كتاب (فارسي و عربي)، همراه با پيشگفتار انگليسي از ديگر امتيازات كتاب محسوب مي شود.

اين كتاب ويژگي هاي منحصر به فرد ديگري نيز دارد كه در اين مختصر نمي گنجد. دكتر روحاني علاوه بر تأليفات متعدد در زمينه علوم پزشكي، دو كتاب تحقيقي قرآني بنادي ولي زمان گير در دست تأليف دارد كه ان شاءالله در آينده شاهد اتمام و انتشار آن ها خواهيم بود.