علی اکبر غفاری
  • نام:علی اکبر
  • نام خانوادگی:غفاری
  • تاریخ تولد :1303
  • سال انتخاب :1383
  • برگزیده شده در حوزه :پژوهش

مرحوم علي اکبر غفاري در سال 1303 در شهر تهران دیده به جهان گشود. از خاندان غفاري کاشان و از نوادگان ابوذر غفاري است. وي دروس حوزوي را در خارج از حوزه تا پايان شرح لمعه فرا گرفت سپس به تحصيل دروس و معارف قرآني نزد مرحوم سيد علاء الدين علايي طالقاني و مرحوم آيت الله حاج ميرزا خليل کمره‌اي پرداخت. ايشان به مدت 10 سال در درس تفسير مرحوم آيت الله مفضال و آقا سيد کاظم گلپايگاني حاضر شد و کي دوره تفسير و بررسي تطبيقي تفاسير را در محضر اين بزرگان گذراند.

 هوش سرشار استاد به مدد عنايات الهي و انس زياد با مرحوم علامه ذوالفنون آقاي ميرزا ابوالحسن شعراني، مرحوم سيد جلال الدين محدث ارموي و مرحوم علامه مفسر سيد محمدحسين طباطبايي و همکاري با ايشان که هر يک در فن خود نادرة زمان بودند، به وي ديدي بسيار ژرف در تفسير و ساير علوم قرآني بخشيده بود.

 ارادت ايشان به عالم محدث مرحوم علي بن بابويه قمي (ره) وي را بر آن داشت که براي ترويج کتب حديثي و قرآني، مکتبة الصدوق را بنيانگذاري و فعاليت‌هاي تحقيقي و انتشاراتي خود را ذيل ساية بلند آن نام بزرگ به طور متمرکز پي بگيرد. حاصل تلاش ايشان در آن کتابخانه، آثاري متجاوز از 50 عنوان و بالغ بر يکصد و شصت و چهار مجلد از کتب تفسيري، قرآني و روايي شيعه بود.

غور استاد در کتب تفسيري و ژرف­نگري در آراء مفسران بزرگ به حدي است که تقريباً هيچ تفسيري اعم از شيعي اي غير شيعي نبود مگر آنکه ايشان بارها آن را بررسي کرده و بر دقايق آرائ و صاحبان آن تسلط کافي مي‌يافت.

 مرحوم غفاري به تلاوت مستمر قرآن توجه ويژه داشت. به گونه‌اي که در تمام سال روزانه يک جزء و در ايام ماه مبارک رمضان روزانه دو جزء قرآن را به دقت از نظر و زبان مي‌گذارند.

 در تحقيق و پژوهش استاد نيز اهميت ويژة کلام خدا همواره هويدا بود. با توجه به اينکه رشته تخصصي ايشان فقه الحديث و دراية الحديث به شمار مي‌رفت، يکي از ملاک­هاي اصلي براي تشخيص صحيح احاديث از سقيم‌ آن‌ها، عرض آن بر کتاب الله بود. استاد خود را موظف مي‌دانست که در قرآن فراوان تفحص کند و عطش سيري ناپذيري براي فهم اين کتاب داشته باشد. چرا که به خوبي واقف بود از يک سو تشخيص احاديث صحيح منوط به آشنايي با قرآن و از سوي ديگر تفسير صحيح قرآن نيازمند رجوع به تفاسير روايي ائمه طاهرين عليهم‌السلام است.

 تسلط ايشان به متون روايي و اقوال ائمه هدي عليهم‌السلام و حافظة فوق العاده وي که گاه مي‌توانست در پاسخ به سؤالات قرآني، نشان دقيق يک حديث را از ميان ده هزار حديث اعلام کند، به استاد کمک مي‌کرد تا دقايقي نابي را از قرآن مجيد دريابد.

 مرحوم استاد غفاري در سال‌هاي پس از انقلاب در دانشکده‌ها و دانشگاه‌هاي زير به تدريس حديث و علوم قرآني مشغول بود:

-     دانشگاه امام صادق عليه‌السلام

-      دانشکده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه تهران

-      دانشکده الهيات دانشگاه آزاد  اسلامي تهران

-     دوره دکتري مرکز علوم و تحقيقات دانشگاه‌آزاد  اسلامي تهران

-      مدرسه عالي شهيد مطهري

-      دانشگاه تربيت مدرس

 آن بزرگوار در کنار آثار حديثي، چدين اثر ارزشمند قرآني نيز از خود به يادگار گذاشت که برخي از آن‌ها به شرح ذيل است:

 الف- تحقيق، تصحيح و تعليق بر تفاسير معتبر و کتاب‌هاي قصص قرآن شامل:

-   تفسير روض الجنان و روح الجنان ابوالفتح رازي (12 مجلد)

-   تفسير کبير منهج الصادقين ملا فتح الله کاشاني (10 جلد)

-   تفسير ابراهيم عاملي

-   تفسير علامه شيخ محمد تقي شوشتري

-   تفسير سوره قيامت آيت الله ضياء ابادي

-   قصص قرآن جادي المولي با اضافات بسيار و حذف اسرائيليات

 ب- آراء و نظريات تفسيري که در شرح و تعليق بر کتب روايي نظير کافي، من لا يحضره الفقيه، تهذيب الاحکام و استبصار و يا بر کتب ديگر نظير محجة البيضاء و آيات بينات به مناسبت بحث درج مي‌نمود. سرانجام اين عالم فرزانه در پنجم آبان 1383 مصادف با يازدهمين رمضان المبارک 1425 قمري ديده از جهان فروبست. رحمة الله عليه.